Gemeenten en Kringloopbedrijven

Hoe ga je als gemeente om met kringloopbedrijven?

Veel gemeenten worstelen met hoe om te gaan met kringloopbedrijven. Het raakt meerdere beleidsterreinen, een visie erop mist vaak. Zonde, want kringloopwinkels kunnen veel voordelen opleveren voor gemeenten. Waar gaat het om?

Het werkveld van een kringloopbedrijf raakt meerdere gemeentelijke beleidsterreinen (o.a. milieu, sociale zaken en economische zaken). Echter, een integrale visie ontbreekt vaak en de ervaringen met het in de markt zetten van kringloopdiensten zijn niet altijd even positief. Hoe pak je het dan aan?

Bijdragen aan gemeentelijke doelen
Veel kringloopbedrijven zijn van oudsher gevestigd in een gemeente en hebben inmiddels een ‘maatschappelijke’ plek verworven. Kringloopbedrijven kunnen daarbij (gedeeltelijk) gemeentelijke taken uitvoeren en een bijdragen leveren aan het realiseren van gemeentelijke doelen:

• De afvalhoeveelheid neemt af, wat leidt tot lagere verwerkingskosten en een lagere CO2-uitstoot. De lagere verwerkingskosten dragen bij aan het betaalbaar houden van de afvalinzameling en -verwerking voor burgers.
• Kringloopbedrijven vervullen een waardevolle taak voor mensen die lang buiten het arbeidsproces zijn: het biedt een sociale- en werkstructuur, een laagdrempelige en veilige werkomgeving om ervaring op te doen.
• Voor minima zijn kringloopbedrijven soms de enige mogelijkheid om te kunnen voorzien in hun basisvoorzieningen.
• Door het laagdrempelige karakter fungeren veel kringloopbedrijven tevens als sociale ontmoetingsplaats.

Waar let je als gemeente op?
Bij het in de markt zetten van kringloopdiensten moet een gemeente rekening houden met onder meer dienstverlening, prijs en contractvorming. Zowel gemeenten als kringloopbedrijven zijn gebaat bij een langdurig contract. Het aantal kringloopbedrijven in een regio is vaak beperkt wat de onderhandelingspositie van uw gemeente (in geval van onderhandse gunnen) verkleint. Naast de vergoeding kunt u als gemeente onderhandelen over onder meer het pakket in te zamelen reststromen, gemeentelijke bijdragen aan lasten (bijvoorbeeld huur van locatie) of de storttarieven voor het niet verkoopbare deel.

In verhouding?
Omdat kringloopbedrijven hun markt goed afschermen, kan het lastig zijn om te beoordelen of de vergoeding in verhouding staat tot de geleverde dienst. Of het tarief acceptabel hangt dan ook af van het totaalpakket aan afspraken en het belang dat uw gemeente hecht aan de sociaal maatschappelijke waarde.

Contract met kringloopdienst
In een aantal gevallen kunnen bestaande contracten doorlopen. Wilt u tot een (nieuw) contract komen met een kringloopdienst (opnieuw), moet u het Besluit Aanbestedingsregels voor Overheidsopdrachten (Bao) in acht nemen, maar er zijn ook situaties waarop deze niet gelden.

Wat kan KplusV voor u betekenen?
Spelen een of meer van de dilemma’s binnen uw gemeente, dan kan KplusV Organisatieadvies wellicht iets voor u betekenen. Bel gerust (026) 355 13 55. U kunt dan vragen naar Bas Grol of Henk Mogezomp.

Besluit Aanbestedingsregels voor Overheidsopdrachten (Bao)
Indien de geraamde waarde boven het drempelbedrag uitkomt (of wanneer het gemeentelijke aanbestedingsbeleid dit vereist), is uw gemeente in beginsel verplicht de dienst aan te besteden middels een Europese aanbestedingsprocedure. Er zijn situaties waarop de aanbestedingsregels niet van toepassing zijn. Zo is onderhandse gunning mogelijk indien een beroep kan worden gedaan op ‘inbesteden’ of wanneer een ‘alleenrecht’ kan worden verleend. Ook concessies voor diensten mogen in beginsel onderhands worden gegund.
In geval van openbare aanbesteding is de kans aanwezig dat een marktpartij de aanbesteding wint die weinig of geen binding heeft met de lokale gemeenschap. Hiermee bestaat de kans dat inwoners hun afgedankte goederen niet aan een kringloopbedrijf ‘gunnen’ waardoor deze een groot deel van aan inkomsten misloopt.