Handhaving en uitbesteden
Moet je als gemeente handhaving wél of niet uitbesteden?
Is uitbesteden van handhavingstaken zoals parkeerboetes uitschrijven voor gemeenten eigenlijk niet een veel efficiëntere en goedkopere oplossing dan dit allemaal zelf doen? KplusV deed onderzoek naar praktijkervaringen onder diverse gemeenten. De voor- en nadelen op een rij…
|
 |
Het onderzoek van KplusV richtte zich op de taakvelden Milieu, Bouwen & RO, APV en bijzondere wetten en Parkeren. De vragen waren gericht op efficiency, kwaliteitsbewaking, dienstverlening richting burger, relaties met andere taken, kwetsbaarheid (afhankelijkheid van derden), invulling gemeentelijke verantwoordelijkheid en juridische implicaties.
Veel gemeenten buigen zich over uitbesteden van taken op gebied van bijvoorbeeld afval & reiniging. Maar het uitbesteden van handhavingstaken is nog nauwelijks een agendapunt, terwijl ook daar vergelijkbare overwegingen een rol spelen. Behalve als het om de milieuhandhaving gaat (bijvoorbeeld milieudiensten) is er echter nog weinig ervaring te delen. Toch heeft KplusV door het onderzoek wel zicht gekregen op wat voor- en nadelen van uitbesteden van handhaving kunnen zijn.
Enkele voor-en nadelen
Soms kan het beter zijn om werk uit handen te geven en je op je kerntaak te richten. Ook als het om handhaven gaat. Kenmerk van externen is onder meer grotere afstand tot de 'gecontroleerden', wat consequent optreden en rechtsgelijkheid bevordert. En hoe plezierig zou het zijn om de klachtenlijn bij externen neer te leggen? Maar… als je als gemeente steeds minder kennis en ervaring hebt dan je leverancier, kan het knap lastig zijn om de kwaliteit van het werk en keuzes voor meerwerk te beoordelen. En wat te denken van minder contact met je gemeente zelf en met je burgers?
Praktisch of niet?
Over praktische invulling van uitbesteden van handhavingstaken zijn gemeenten nog lang niet uitgepraat. Want hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat de man of vrouw die parkeerboetes uitschrijft, ook signaleert dat er op de oude stadsmuur graffiti wordt gesporten (ogen- en orenfunctie)? En is de man die de hondenbelasting controleert wel representatief met het wat vette haar en de aanzienlijk te kleine blouse? Hoe hou je scherp dat handhavingstaken goed blijven aansluiten op het totale gemeentelijke beleid? En hoe zorg je er dan voor dat je als gemeente de regierol pakt en houdt? Uit het onderzoek blijkt namelijk dat een aantal gemeenten zich meer 'lijdend voorwerp' voelt doordat de vraag door de aanbieder bepaald lijkt te worden. Kortom: een nieuwe inrichting van het handhavingsconcept werpt een berg vragen op.
Als het om de kosten gaat…
De regie hebben of het begeleiden van externen kost 'uren'. Daarnaast moet je als gemeente ook geld stoppen in kennis en vaardigheden om de handhavende partij te kunnen beoordelen en controleren. Maar… de tarieven van handhavingstaken door derden zijn in een aantal gevallen laag door concurrentie. Ook krijg je door uitbesteden goed zicht op de daadwerkelijke kosten ten opzichte van de prestaties.
En nu dan?
De redenen om eventueel over te gaan op uitbesteding van handhavingstaken zijn dus meerledig. Kosten, capaciteitstekort, continuïteit, professionaliteit, efficiëntere bedrijfsvoering en kerntakendiscussies (en daarmee samenhangend de principiële keuze voor regiegemeente), kunnen redenen zijn om handhavingstaken buitenshuis te organiseren. Daarnaast speelt in de keuze voor uitbesteding de complexiteit van de problematiek een rol.
Een voorbeeld
Een voorbeeld: in geval van complexe milieutaken (specialistische kennis is nodig op het gebied van bodem of geluid) ligt het bij relatief kleinere gemeenten vanuit continuïteits- en efficiencyargumenten meer voor de hand voor uitbesteding te kiezen dan bij de relatief eenvoudig, weinig specialistische taken. En wat de reden voor uitbesteding ook is, belangrijk is dat de gemeente vooraf de regierol helder voor ogen heeft.
Meer weten?
Wilt u meer weten over de mogelijkheden voor uw gemeente en de op uw gemeente toegesneden voor- en nadelen? Neem gerust contact op met drs. R.V. (Reinier) Trommel of drs. K.C.M (Karin) van Mil, telefoon (026) 355 13 55.
meer
verbergen