Toezicht op veiligheid
Toezicht op veiligheid trekt kinderschoenen uit
Rondom veiligheid zijn meerdere actoren bij de uitvoering betrokkenen in het toezicht op de uitvoering. Hoe zit het met de interfaces daartussen, wat wil en mag je daar als overheid van verwachten? En kunnen interfaces ook een risico vormen en hou je daar als overheid toezicht op of ligt de verantwoordelijkheid elders? Weet de man op de werkvloer eigenlijk wel wat er van hem wordt verwacht en door wie? In een brainstormsessie over Toezicht op veiligheid werd duidelijk dat dergelijke vragen antwoorden nodig hebben. En dat er nog veel aan effectiviteit en kostenbesparing te winnen valt. |
 |
Luide roep om verbetering
Aan tafel zitten Jooske Vos, algemeen beleidsmedwerkster bij het ministerie van Financiën, Robert Jan Verbeek, senior adviseur bij de Inspectie Verkeer en Waterstaat (Schiphol), prof. dr. Ko de Riddervan Rijksuniversiteit Groningen en Mark Leemans en Louis Rings, adviseurs bij KplusV. "Het is een van de meest interessante projecten binnen het overkoepelende 'Andere Overheid'", zegt Jooske Vos van het ministerie van Financiën over haar eigen verbeterklus. Zij is trekker van het project Samenwerkende Inspecties dat aan de hand van verschillende probleemdomeinen, waaronder Schiphol, in kaart gaat brengen hoe de verschillende betrokken inspecties beter en efficiënter kunnen gaan samenwerken. Pas de laatste jaren komt het als volwassen issue aan de orde dat aandacht verdient. Met vermindering van toezichtlasten als opdracht van het kabinet als achtergrond. Dit terwijl de roep om verbetering luid klinkt. "Inspecties moeten beter samenwerken." "We moeten niet de norm, maar de structuur onderzoeken." "Niet minder toezicht, maar slimmer." Het lijken inkoppertjes die de deskundigen bij KplusV op de 'rondetafel' legden. Maar het zijn actuele en prikkelende gedachten die betrokkenen helpen bij het scherp krijgen van de problematiek en de verbetermogelijkheden.
Lopende acties
De problematiek van Toezicht op veiligheid komt meestal pas volop in beeld als het 'te laat' is, zoals bij de vuurwerkramp in Enschede en de cafébrand in Volendam. Daarbij raakt het onderwerp uit zicht als er zich langere tijd geen problemen voordoen.
Voor betere, structurele probleempreventie en om kosten en lasten terug te dringen investeert de rijksoverheid op dit moment veel in samenwerking tussen de toezichthouders. Het kabinet is initiator van Jooskes project dat voor het Rijk in de diverse probleemdomeinen de verschillende verwachtingen en verantwoordelijkheden helder gaat maken om zo verantwoord kosten en lasten terug te dringen. De bedoeling is zelfs dat lasten voor burgers en bedrijven in 2011 met een kwart zijn teruggedrongen. Dit project valt binnen het overkoepelende project 'Andere Overheid'. De Inspectie van Verkeer en Waterstaat werkt als projectleider nu aan een forse verbeterslag binnen het Toezicht op de veiligheid op Schiphol, een van de probleemdomeinen.
Samenwerking geen doel op zich
Voor zover de samenwerking domeingerelateerd is, ziet professor Ko de Ridder (RUG) een duidelijke meerwaarde en ook mogelijkheden om Samenwerkende Inspecties te realiseren. "Maar specialisten op deelgebieden blijven nodig." Dit bevestigt Mark Leemans van KplusV op basis van een onderzoek naar de veiligheidssituatie op Schiphol. Robert Jan Verbeek van de Inspectie Verkeer en Waterstaat op Schiphol beaamt dit eveneens. "Het gaat niet om een stap naar alleen systeemtoezicht, maar om toezicht met de juiste balans tussen systeemtoezicht en toezicht op het product (lees: de werkvloer). Waarbij het ambacht van de inspecteur onvermijdbaar een belangrijke rol speelt." Ko de Ridder: "Stel dat je V&D als één domein ziet, dan komen er toch verschillende toezichthouders met sterk verschillende 'ambachtelijke' competenties, bouwtoezicht, financiële verantwoording, consumentveiligheid, arbeidsrecht, enzovoorts. Als daartussen geen overlap zit, moet je ook niet willen dat er toch inspecties samenwerken." Jooske Vos: "Aan de andere kant is het voor bedrijven lastig dat die verschillende inspecties steeds voor een deel wel dezelfde dingen vragen. Daar moet je verbetering in kunnen aanbrengen." Het toezicht op de boorplatforms lijkt een goed voorbeeld van een domein waarop samenwerking mogelijk blijkt. Het ernaartoe vliegen is duur, dus gaat er één inspecteur die voor verschillende inspecties toezicht houdt op de gang van zaken en de bijzonderheden doorgeeft. Dat betekent wel dat je als toezichthouder flink in je mensen moet investeren in de richting van de 'slimme inspecteur nieuwe stijl.
Alle ogen gericht
Een gezamenlijke risicoanalyse lijkt de beste eerste stap. Gezamenlijke risicoanalyse wordt ook in het project Samenwerkende Inspecties als een speerpunt gezien. Door bijvoorbeeld in de risicoanalyses 'dezelfde taal' te spreken, zou er al een behoorlijke stap kunnen worden gezet. Voor die risicoanalyses komt vanuit het project van Jooske Vos binnenkort een landelijk format, zodat de verschillende toezichthouders hun gegevens makkelijker kunnen uitwisselen. Bang voor een tunnelvisie (alle inspecties duiken op het bedrijf dat door één inspectie als risicovol wordt beoordeeld) is ze daarbij niet. "Een onderzoek van de Arbeidsinspectie heeft al aangetoond dat een bedrijf dat op één aspect slecht presteert niet automatisch ook bij de naleving van andere wetten ondermaats is." Ko de Ridder en Robert Jan Verbeek zijn het daarmee in grote lijnen eens. Ko de Ridder: "Als dat wel zo is heb je met een echt malafide bedrijf te maken. Daar moet je gezamenlijk korte metten mee maken."
Gratis themapublicatie?
Onlangs is de themapublicatie Toezicht op Veiligheid van KplusV verschenen. Bent u geïnteresseerd in de publicatie, stuur dan een mail naar KplusV.
meer
verbergen