Nijmeegse energieaanpak particuliere woningen

beleidsonderzoek energieaanpak

Nijmegen wil de bestaande particuliere woningvoorraad energiezuiniger krijgen. De gemeente koos voor twee sporen: een werkconferentie met de stakeholders en een adviesopdracht voor KplusV. Het bleek een complexe zoektocht die uitmondde in een afgewogen aanpak. Inmiddels loopt de pilot.

Nijmegen telt ongeveer 21.000 koopwoningen van vóór 1985 met veel energiebesparingsmogelijkheden. Nijmegen bood al zonnesubsidie en (met provinciaal geld) isolatiesubsidie. Om het aantal aangepakte woningen van honderden naar duizenden op te schroeven stelt de gemeente jaarlijks € 750.000 beschikbaar. Hoe zet je dit budget zo effectief mogelijk in? Vanuit deze kernvraag ging KplusV aan de slag.

Klik hier voor de hoofdlijnen van het onderzoek en advies van KplusV

Wat werkt?
Zo moeilijk is dat toch niet, is de eerste gedachte: biedt mensen een fikse subsidie aan en de rest gaat vanzelf. Maar hoe hoger de subsidie, hoe minder subsidieontvangers. En kiezen bewoners de best renderende maatregelen? Trek je bewoners sneller over de streep als je ze ‘ontzorgt’ (met een loket of servicebedrijf) bij het maken van keuzes en de uitvoering? En levert een collectieve wijkaanpak meer op dan een individuele benadering?

De juiste marktbenadering
Nijmegen dacht er eerst aan om het budget ‘in één keer in de markt zetten’: via een tender de uitvoerder kiezen die de meeste energielabelsprongen garandeert. KplusV zette deze marktbenadering af tegen varianten waarin particulieren meer of minder worden ondersteund en regie over de uitvoering houden. Wat betreft een ontzorgingsloket: er moest rekening worden gehouden met de al gestarte Nijmeegse informatiebalie voor energiebesparing(subsidie) ‘Het Groene Hert’.

Beoordeling varianten
KplusV betrok bij zijn aanpak ervaringen met aanpakken in andere gemeenten. Ook de eigen expertise rond aanbestedingen kwam van goed van pas. Enkele conclusies:

• Het ‘in één keer in de markt zetten’ van het budget leidt niet tot het gewenste resultaat;
• Een blok-voor-blok-aanpak en wijkgericht werken combineren goed met een stadsbreed aanbod voor individuele woningeigenaren (hybride aanpak);
• Varianten met een goed ontzorgingsaanbod en behoud van keuzevrijheid voor de eigenaar-bewoner zijn het meest effectief;
• Faciliteer het elan en initiatief in de wijken, zoals dat uit de conferentie Wijken voor Energie naar voren is gekomen;
• Begin met een pilot en ga daarna voor opschaling en structurele uitvoering.

Pilot van start
Nijmegen heeft op basis van dit voorwerk een aanpak ontwikkeld die het ontzorgingsloket koppelt aan bewonersinitiatief in de wijken. Er is budget voor het opzetten van buurt- en straatprojecten; collectieven krijgen per bewoner relatief meer subsidie voor energiemaatregelen. Er is ruimte voor een leerproces: de wijk Weezenhof fungeert als pilot.

Op zoek naar ondersteuning?
KplusV beweegt zich op alle terreinen van beleidsonderzoek, coalitievorming, uitwerking van instrumenten en projectmanagement in energievraagstukken van decentrale overheden en hun partners.

Wilt u meer weten, neem dan contact op met Ben Jeroense. Specifiek voor de energieaanpak particuliere woningvoorraad kunt u ook vragen naar Marco de Weger. Beiden zijn te bereiken via (026) 355 13 55.