Oprichten Regionale UitvoeringsDiensten (RUD)

Overal in Nederland wordt discussie gevoerd over samenwerken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in zogenaamde Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD’s). Bestuurders vinden kwaliteit, dienstverlening aan de burger en bedrijfsleven, en efficiency en effectiviteit van de handhaving belangrijke kernwaarden. Daarmee liggen er duidelijke kansen voor een meer gezamenlijke, adequate taakuitoefening. KplusV onderzocht voor een aantal regio’s in Noord-Holland de kansen van samenwerking. De lering: leg de keuzes duidelijk op tafel, en denk in termen van ‘willen’ en ‘kunnen’ in plaats van ‘moeten’.

Lees ook: Uw RUD al op de rit? (aanpak voor organisatie en invulling RUD)

Wat ging vooraf?
Commissie Mans constateerde eerder dat de huidige manier van werken leidt tot een aantal knelpunten tot nu toe.

• Kwaliteit van de handhaving: niet altijd en overal voldoende menskracht en deskundigheid;
• Dienstverlening naar burger en bedrijfsleven:  grote, onrechtvaardige verschillen in de handhavingsaanpak naar burgers en bedrijven;
• Efficiency en effectiviteit van de handhaving: inefficiënte of onmogelijke aanpak voor ‘jurisdictie’- overschrijdende milieuproblemen en zware milieucriminaliteit.

De oplossing voor de knelpunten ligt in samenwerking tussen de verschillende overheidsinstanties.

Wat is de stand van zaken?
De Eerste Kamer nam begin maart 2010 een motie aan om de RUD’s ‘bottom-up’ – door gemeenten en provincies samen – te vormen en niet wettelijk vast te leggen. Dit betekent dat gemeenten en provincies samen bepalen op welke manier de RUD gevormd en georganiseerd wordt. Het ministerie van VROM, het IPO en de VNG hebben gezamenlijk de randvoorwaarden bepaald: het basistakenpakket voor de RUD en de kwaliteitscriteria. Afgesproken is dat de kwaliteitscriteria gehanteerd worden als een diagnose-instrument.
KplusV ondersteunt diverse gemeenten en regio’s bij haalbaarheidsonderzoeken naar de RUD. We kijken daarbij enerzijds naar de feiten en mogelijkheden voor samenwerking en anderzijds naar de wil om samen te werken.

Wat blijkt uit recente onderzoeken?
In de onderzoeken kijken we naar ‘wat kan?’. Daaruit blijkt onder meer dat:

• Als gekozen wordt voor het vormen van een RUD op basis van alleen de basistaken, moet de schaal minimaal zo groot zijn als de veiligheidsregio of zelfs groter om doelmatig en efficiënt te kunnen zijn;
• Geen enkele gemeente kan individueel voldoen aan de kwaliteitscriteria;
• Naast het basistakenpakket  kunnen overige taken rond vergunningverlening, toezicht en handhaving aan een RUD worden overgedragen. Dit ligt in het verlengde van de huidige gemeentelijke samenwerking in milieudiensten;
• Door uit te gaan van gewenste samenwerking ontstaat een nieuw totaalpakket, inclusief basistakenpakket, waarbij de optimale omvang en vorm van een RUD opnieuw beoordeeld moet worden.

Voor het kwantitatieve deel biedt KplusV organisatieadvies u enkele handvatten. Hoe? Met een profielschets voor vier categorieën gemeenten.

Wat is de ‘wil’ om samen te werken?
We zien dat er bestuurlijk en ambtelijk verschillende invalshoeken rond samenwerking worden gebruikt. Wij maken onderscheid in kernwaarden, sturingsperspectieven en inhoudelijke thema’s.
Deze invalshoeken komen in een beproefd afwegingskader samen en zo kunnen de optimale mogelijkheden om samen te werken worden gevonden. Hierbij komen aspecten als dienstverlening, efficiency en effectiviteit, nabijheid, gelijkwaardigheid, sturingsmogelijkheden, koppeling Wabo-frontoffice aan de orde.

Slotsom
De totstandkoming van de RUD is een proces waarbij het zaak is om als partijen voortdurend in dialoog te blijven met elkaar. Een zorgvuldige procesvoering is nodig om kansen te zoeken, de gezamenlijke voordelen te herkennen, verschillen te respecteren en vertrouwen te laten groeien. KplusV doet dit door samenwerking als ‘mensenwerk’ te benaderen en alle betrokkenen een plek te geven in het proces. In onze praktijk blijkt dit een belangrijke succesfactor.

Contact
Wilt u meer weten van onze aanpak en wat we voor uw organisatie kunnen betekenen, bel gerust. U kunt dan vragen naar Jan Beldman, telefoon (026) 355 13 55 of (020) 669 90 66.