Rekenkameronderzoek bedrijventerrein Haren

Eind 1989 is in de gemeente Haren de basis gelegd voor het bedrijvenpark Nescio. Het gaat om een hoogwaardig bedrijvenpark, te ontwikkelen aan de westkant van Haren. Ruim 17 jaar later, begin 2007, is het bestemmingsplan onherroepelijk en is de weg vrij om het bedrijvenpark daadwerkelijk te realiseren.

 

De rekenkamercommissie heeft geconstateerd dat de voorbereidingsperiode vrij lang was, zonder dat precies duidelijk is wat daarvan de oorzaak is. Om hier meer zicht op te krijgen en zo te leren van de ervaringen in het verleden besloot de rekenkamercommissie een onderzoek te doen naar de gang van zaken rond het bedrijvenpark. De leerpunten zijn van belang met het oog op de Harense plannen en ambities om enkele grote infrastructurele werken in de toekomst te realiseren

Factoren die zorgden voor een (te) lange voorbereidingsperiode:

• Noch bij de opeenvolgende Harense colleges, noch bij de Harense politiek was een duidelijk gevoel van urgentie te bespeuren als het ging om het snel realiseren van het bedrijvenpark. Een snelle doorlooptijd was geen factor in de aansturing.
• Er was geen expliciete Harense behoefte aan een bedrijvenpark.
• De Harense gemeenschap toonde zich kritisch ten aanzien van het plan. De Harense waarden van rust, ruimte, een hoge kwaliteit en een groene omgeving waren kennelijk moeilijk te verenigen met het uitbreiden van de bedrijvigheid. De tegenstanders lieten zich duidelijk horen: kritisch en ter zake kundig.
• De complexiteit van het project nam toe, onder meer door het vraagstuk van de ontsluiting en door een transferium.
• De focus lag op inhoudelijke kwaliteit. Er was ambtelijk, politiek en bestuurlijk veel draagvlak voor de focus op beeldkwaliteit en duurzaamheid. Het realiseren van de gewenste kwaliteit vroeg meer tijd dan de realisatie van een ‘standaard’ bedrijventerrein.
• Het projectmanagement was betrokken en gericht op kwaliteit, maar voldeed onvoldoende aan de eisen van projectmatig werken.

De raad was, voor zover bekend, gedurende de periode 1989-1998 niet frequent of gestructureerd betrokken bij het project. Later was de betrokkenheid van de raad duidelijk groter, zeker toen de stedenbouwkundige varianten aan bod kwamen. De raad is in het traject regelmatig geïnformeerd geweest over het project en de voortgang. Dit is echter niet gestructureerd of planmatig gebeurd. De raad heeft daar ook niet om gevraagd. De algemene conclusie is dat de raad adequaat, dat wil zeggen als daartoe directe aanleiding was, geïnformeerd. Bij een meer projectmatige benadering van de realisatie van het bedrijvenpark had de informatievoorziening richting de raad nog beter kunnen zijn. De raad had in dat geval ook meer instrumenten gehad om haar controlerende rol goed in te vullen.

De belangrijkste leerpunten
De leerpunten uit dit project liggen voor een deel op het vlak van projectmanagement. Een geactualiseerd projectplan met duidelijke mijlpalen is van belang, evenals een goede voortgangs- en kostenbewaking. Laat zien dat de gemeente het beleid vaststelt en de regie daarover voert, maar betrek burgers op planmatige en gestructureerde wijze bij de voorbereiding en de uitvoering. Geef vooraf aan op welke momenten inspraak mogelijk is en geef daar de status van aan. Het is niet gezegd dat daarmee de bezwaren verdwijnen, maar het zorgt voor meer vertrouwen in de procesgang. Voor een groot project als het bedrijvenpark is het raadzaam dat  raad en college afspraken maken over de kaderstellende besluitmomenten, de informatievoorziening over
de voortgang en de thema’s waarop de raad, dan wel het college ‘bevoegd’ is besluiten te nemen. Als dit op een juiste manier in het voortraject is geborgd kan de raad op een adequate manier achteraf het College controleren.

Voordeel van een lange voorbereiding
Met een meer projectmatige en duidelijk aangestuurde benadering had het bedrijvenpark Nescio wellicht tien jaar eerder gerealiseerd kunnen worden. De realisatie mag dan lang op zich laten wachten, de vorm en inhoud van het plan zijn door de kwaliteitsslagen en toevoegingen wel beter geworden. Iets waar alle betrokkenen het over eens zijn.  Het is de vraag of het bedrijvenpark zou voldoen aan de huidige Harense wensen als het eind jaren ’90 was gerealiseerd.

Meer weten?
Voor meer informatie over de aanpak van rekenkameronderzoeken of de beheersing van grote projecten kunt u contact opnemen met Martijn Dekker, telefoon (026) 355 13 55.