Zeven syndromen van een innovatienetwerk

Met survivaltips

Natuurlijk kan een innovatienetwerk een goed instrument zijn om de economie in de rug te steunen. Maar nu: het aantal netwerken neemt toe in Nederland en er is zelfs sprake van stapeling. En zeker niet elk netwerk blijkt effectief. Wat zijn dé 7 syndromen?

De huidige marktomstandigheden doen de vraag naar innovatienetwerken groeien. Er is zelfs sprake van een stapeling van netwerken. Maar ook wordt duidelijk dat veel innovatienetwerken vastlopen of minder effectief zijn dan gedacht, zonder dat de betrokkenen helder hebben waarom.

KplusV wil in dit licht onze kennis delen. Wij zijn al 27 jaar professioneel uitvoerder van verschillende innovatienetwerken en hebben vanuit deze ervaring een eigen vakmanschap ontwikkeld om netwerken te doorgronden, tegen het licht te houden, gezond te maken en soms ook, te beëindigen.

Wat zijn de 7 ‘syndromen’ waaraan een netwerk kan lijden?

1.      Pluchesyndroom: het innovatienetwerk is (langzaam) zelf geïnstitutionaliseerd, heeft eigen bestuurlijke belangen opgebouwd die belemmerend zijn voor het functioneren van het netwerk. Het sluit zich af voor de buitenwereld, koestert zijn eigen wereld en mist aansluiting op doelen en omgeving.
Survivaltip: ga in gesprek over koers en inhoudelijke betekenis van het netwerk. Als de harde kern hardnekkig blijft: opblazen en opnieuw beginnen!

2.      Toeschouwerssyndroom: het innovatienetwerk heeft wel (betalende) stakeholders, maar een te grote groep kijkt toe en doet niet mee. Het netwerk is te vrijblijvend qua participatie en brokkelt af. Er zijn geen actieve spelers die organiseren dat de eigen organisatie gebruik maakt van het netwerk.
Survivaltip: stel eisen aan participatie en ‘train’ de stakeholders tot speler!

3.    Subsidiesyndroom: het innovatienetwerk is jarenlang betaald door subsidies (overheid of de sector). Het is niet zelfredzaam. Deze netwerken kunnen moeilijk hun bestaan in de markt hervinden. Vaak zijn dit ‘papieren tijgers’: men gaat door op bestaande geldstromen maar wordt door de omgeving niet gezien als speler.
Survivaltip: stel toegevoegde waarde opnieuw vast, ga bij voldoende waarde in gesprek met stakeholders en richt de boel ‘lean’ in.

4.    Waardesyndroom: de waarde van creatie door het netwerk neemt af door veranderende (markt) omstandigheden, ook wel het CD-syndroom genoemd: iedereen heeft ze, ooit hét medium, maar inmiddels luistert iedereen MP3. Netwerken worden ingehaald door andere, nieuwere, hippere netwerken! Ook kan het netwerk zijn opgezet vanuit een eigen visie op de werkelijkheid of omgeving, zonder deze te hebben getoetst bij de doelgroep of aansluiting te hebben gezocht bij de doelgroep.
Survivaltip: marktanalyse, waardecreatie opnieuw definiëren. Vaak is ‘nichegedrag’ mogelijk en wenselijk. Extra tip: zorg ervoor dat je niet te ver voor de troepen uitloopt. Een netwerk kan ook te vroeg komen en daardoor aansluiting missen.

5.    Machtssyndroom: het innovatienetwerk functioneert langs bestaande machtsverhoudingen in de sector of branche. Machtsspelletjes zijn het doel geworden en frustreren de functionele werking. Vaak gaat het om netwerken uit vorige eeuw, vanuit oude organisatieprincipes opgebouwd: wie betaalt, bepaalt!
Survivaltip: opblazen en opnieuw beginnen!

6.    Grijze muizensyndroom, het innovatienetwerk is stoffig, weinig dynamisch, ambtelijk en mist de snelheid voor aansluiting met de omgeving. Het werkt op de achtergrond en op eigen (laag) tempo.
Survivaltip: vraag andere (professionele) partij om uitvoering op zich te nemen.

7.    Sterfhuissyndroom: het innovatienetwerk bestaat nog, maar is er feitelijk niet meer. Soms wordt de realiteit gemaskeerd door plannen en borrels. Niemand trekt de stekker eruit, maar het netwerk heeft zijn betekenis gehad. Vaak is er sprake van vaste geldstromen die nog niet ter discussie zijn gesteld.
Survivaltip: stoppen!

Wat heeft u nodig?
Bent u ook toe aan een kritische blik op uw innovatienetwerk, herkent u symptomen of hebben genoemde syndromen zich al genesteld in uw netwerk? Bel of mail voor een kennismakingsgesprek met Joris Kok of Joos van den Eerenbeemt via 026 355 13 55.