Samen werken of samenwerken?

Observaties bij missiegedreven innovatie

Mijn kijk op

20/04/2021

Met het missiegedreven innovatiebeleid willen we vooroplopen als kenniseconomie en oplossingen vinden voor maatschappelijke vraagstukken. Maar lukt dat? Waarom wel of waarom niet? Ik inventariseer de staat van het Nederlandse innovatiebeleid en doe een aantal observaties. Dat doe ik in een drietal blogs. In dit eerste deel de vraag hoe we met elkaar aan dezelfde missies kunnen werken.

Nederland behoort tot de meest concurrerende en innovatieve landen ter wereld. Publiek-private samenwerkingen (PPS) tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan die sterke innovatiepositie. In een PPS worden kennisinstellingen gestimuleerd bij te dragen aan thema’s die voor het bedrijfsleven relevant zijn en worden bedrijven gestimuleerd te investeren in publiek onderzoek. Publiek-private samenwerking draagt hierdoor bij aan betere benutting en verspreiding van kennis.

Missiegedreven

We staan echter voor een aantal grote maatschappelijke uitdagingen waarvoor gerichte inzet op het gebied van wetenschap, toegepast onderzoek en innovatie noodzakelijk is. Het gaat om uitdagingen op de thema’s energie en duurzaamheid; landbouw, water en voedsel; gezondheid en zorg; en veiligheid. Onderzoek en innovatie kan helpen bij het vinden van oplossingen voor deze maatschappelijke vraagstukken, maar kan ook het toekomstig verdienvermogen van onze economie vergroten. Voor het aanpakken van de maatschappelijke uitdagingen zijn missies gedefinieerd die de stip op de horizon weergeven.

Vernieuwing

Onderzoeks- en innovatieprocessen gericht op gemeenschappelijke missies vragen om nieuwe netwerken met vertegenwoordiging van nieuwe partijen. Vraagstukken kunnen niet meer vanuit één sector of één discipline worden opgelost. Dat betekent ook dat er naast technologische innovatie meer aandacht nodig is voor sociale innovatie, nieuwe verdienmodellen en nieuwe manieren van werken. We verwachten ook dat het missiegedreven innovatieproces zelf om extra aandacht en vernieuwing vraagt. Zowel waar het gaat om het bouwen van nieuwe samenwerkingen als om het daadwerkelijk op grote schaal toepassen van nieuwe oplossingen.

Verkokering

We zien dat echt cross-sectorale en interdisciplinaire R&D moeilijk van de grond komt. Samenwerken tussen verschillende sectoren en disciplines is ook niet eenvoudig. Samenwerken is mensenwerk; je moet elkaar leren kennen, begrijpen en ook nog gedeelde belangen vinden. In competitieve werelden als het bedrijfsleven en de wetenschap waar druk zit op presteren kan het lastig zijn daar voldoende tijd in te investeren. Zeker als je niet weet of het op termijn concreet resultaat op kan leveren. Het gevolg is dat veel vraagstukken te veel vanuit het eigen perspectief worden benaderd en men vooral in hetzelfde netwerk blijft hangen.

Kennisketen

Daarnaast blijft kennisketen breed samenwerken tussen universiteiten, hogescholen, ROC’s en onderzoeksinstituten een uitdaging. Ook als onderzoekers op dezelfde thema’s actief zijn, blijkt wederzijds begrip niet altijd vanzelfsprekend. Hetzelfde geldt voor de bedrijvenkant; structurele kennisuitwisseling en tussen corporates, mkb en startups/scale-ups zijn eerder uitzondering dan regel. Vooral landelijke afstemming en samenwerking tussen verschillende betrokkenen kan beter. Synergiekansen blijven nu veelal onbenut.

Binnen dit veranderende innovatielandschap liggen dus een aantal uitdagingen, maar zeker ook kansen om onze leidende innovatie positie verder te verstreken en uit te bouwen. In het volgende deel bespreek ik valorisatie, opschaling en het belang van een systeembenadering.

Wil je hierover eens van gedachten wisselen? Ik ga graag met je in gesprek.

"Samen succes vieren geeft energie"

MSc Jasper de Graaf

06 82 85 37 89

Waar staat KplusV voor?

Samen met onze klanten creëren wij innovatieve oplossingen voor vraagstukken die er maatschappelijk en economisch toe doen. We initiëren, adviseren en realiseren. Altijd onafhankelijk, gedreven en inspirerend. Onze kracht schuilt daarbij in onze aanpak: een stevige mix van bedenken, verbinden en doen.