Terug
19 januari 2026

NRC publiceerde recent een artikel over het gebruik van AI binnen het (hoger) onderwijs. Uit onderzoek van de Universiteit van Utrecht blijkt 4 op de 5 studenten voor hun studie weleens gebruik te hebben gemaakt van geavanceerde AI-chatbots. Waarbij de stelling was gepresenteerd: 

 "AI ondermijnt het ontwikkelen van allerlei vaardigheden die juist centraal staan in het hoger onderwijs, zoals zelfstandig, kritisch en onafhankelijk denken, schrijven en redeneren en het bedenken van originele invalshoeken ondermijnt".


Hoe schadelijk is AI daadwerkelijk voor Human Capital Innovatie?

Laten we beginnen bij een definitie kwestie. Hoewel de definities van Human Capital Innovatie uiteenlopen, heb ik (helemaal zelf!) ontdekt dat Human Capital Innovatie zich richt op: het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en talenten van medewerkers.  Maatschappelijke transities, zoals digitalisering en verduurzaming, versterken de noodzaak voor Human Capital Innovatie (Corporaal, 2023). Tegelijkertijd kan verandering bij medewerkers weerstand oproepen (Vos et al., 2021).

Impact AI

Voor mijn masterstudie heb ik onderzoek gedaan naar de impact van AI op organisaties. Hierbij is het relevant om te weten dat de EU een Digital Decade ambitie heeft opgesteld. Voor organisaties geldt bijvoorbeeld dat het gebruik van AI wordt aangemoedigd om het innovatievermogen en de concurrentiekracht te versterken. Lidstaten, waaronder Nederland, zijn gevraagd om verantwoording af te leggen aan de EU, zodat de EU kan helpen om gerichte plannen en acties te formuleren (en in sommige gevallen te bekostigen) om digitalisering en AI te versnellen. UWV stelt daarbij dat AI kansen en bedreigingen biedt voor de arbeidsmarkt.

Hoe benut je als (toekomstig) professional de kansen van AI?

Mensen hoeven niet langer ‘’bang’’ te zijn voor AI. In de industriële revolutie werd zichtbaar dat technologie vooral werd ingezet om de kosten op arbeid zo laag mogelijk te houden (met slechte arbeidsomstandigheden als gevolg). Tegenwoordig worden mensen als een investering* gezien, waarbij technologie ondersteunend is aan de mens (Europese Commissie, 2021).

Hoe pas je AI goed toe?

Om de Cognitive Debt te voorkomen, is een kritische, mensgerichte houding essentieel. Daarom besteden onderwijsinstellingen binnen het (voorbeeld)project: STOHA én Techkwadraat al vanaf jonge leeftijd aandacht aan de digitale geletterdheid van leerlingen en het vermogen om bijvoorbeeld afbeeldingen gemaakt door AI van de werkelijkheid te onderscheiden.

·        De valkuil van AI is om teveel, tegelijk en te snel te willen. Het gevolg: niet alleen AI, maar ook jijzelf gaat hallucineren (niet voor niets woord van het jaar 2025).

Daarom een aantal praktische tips om AI toe te passen: 

Situatie 1: bij veel (voor)kennis van de opdracht.

In deze situatie kun je AI benaderen als een "nieuwe, onervaren" collega die de context en verwachtingen nog niet kent. Geef dus duidelijke instructies, zoals richtlijnen voor lengte, opbouw, periode of relevante bronnen (beperk het aantal). Het kan ook slim zijn om de opdracht op te delen, bijvoorbeeld te beginnen met hoofdstuk 1 en daarna, op basis van feedback, verder te gaan.

Situatie 2: bij een zekere mate van (voor)kennis van de opdracht.

In deze situatie kun je AI benaderen als een "meer ervaren" collega. Splits je vraag op: het deel waar je zeker van bent, pak je aan zoals in situatie 1. Wees vervolgens open over je dilemma's en neem AI mee in je denkproces. Benoem je twijfels en vraag gericht door. Controleer kritisch de output: welk besluit heb jij genomen en waarom? Zo train je AI voor een volgende keer.

Situatie 3: bij een beperkte mate van voorkennis van de opdracht.

In deze situatie fungeert AI als een "zeer ervaren" collega. Stel je vragen gefaseerd en wees niet bang om door te vragen: AI wordt toch niet boos! Door kleine vragen te stellen, houd je de antwoorden overzichtelijk en kun je beter nagaan of je het echt begrijpt. Vraag altijd om onderbouwing en bronnen bij het antwoord.

AI is niet slecht, maar houd het wel "echt"!

Bovenstaande voorbeelden laten zien dat een kritische houding en AI wel degelijk samengaan. Het gaat erom dat AI ondersteunend is aan jouw kennis, vaardigheden en talent. Pas het dus ook vooral toe op een manier die bij jou past.

Mocht je willen sparren over het toepassen van AI, de impact op de arbeidsmarkt, of ‘’gewoon’’ willen toetsen of dit daadwerkelijk wel echt heb geschreven? Neem dan vooral contact op!

Deel