Alle goede redenen voor leven lang ontwikkelen (LLO) staan in de Talentstrategie opgesomd. Als medewerker blijf je bij met alle nieuwe ontwikkelingen, vind je sneller een nieuwe baan, kun je mee/doorgroeien in je bedrijf en val minder snel uit. Als bedrijf word je innovatiever, productiever en toekomstbestendiger door te investeren in scholing. En word je aantrekkelijker voor die schaarse talenten. Dus investeren in scholing lijkt een no-brainer.
Helaas is de werkelijkheid weerbarstiger. Een half jaar geleden benoemde het vorige kabinet in een kamerbrief dat lang niet iedereen aan scholing deelneemt en dat er weinig leermogelijkheden bijkomen. Ook Peter Wennink constateerde: ‘blijven leren’ door werkenden gebeurt te weinig, ondanks alle beleidsinitiatieven en experimenten.
Gaat de nieuwe Talentstrategie wel een verschil maken? Ik vond het meer van hetzelfde: een nieuwe tegemoetkomingsregeling, individuele leerrechten, LLO als wettelijke taak voor publieke onderwijsinstellingen. Mijn samenvatting? We gaan het aanbod uitbreiden, en de kosten die je maakt voor scholing vergoeden. Maar aan die knoppen wordt al langer gedraaid, met dus beperkt resultaat. Naar mijn idee vraagt dit taaie probleem om een andere insteek. Hier vier alternatieven.
1. Noem het anders. Je ‘levenslang’ moeten ontwikkelen klinkt niet aanlokkelijk. Bovendien, ik ben toch al opgeleid (en dus vakbekwaam). Hoezo moet ik mij levenslang ontwikkelen?
Alternatief: als je de redenen voor LLO bekijkt, dan gaat het om: ‘Bijblijven en Doorgroeien’. Laten we het dan ook zo noemen. Dat dekt de lading voor medewerkers en organisaties.
2. Leren is meer dan scholing: waardeer dat. Zeker, niet iedereen volgt scholing, maar werkende professionals leren bijna iedere week. Niet in een klaslokaal, maar op de werkplek. We leren werken met een nieuwe app, we krijgen een handige tip van een collega, we verdiepen ons in een nieuwe branche. Dit (informele) leren is laagdrempelig, en direct toepasbaar. Het benut bronnen die er al zijn, zoals collega’s, internet en AI waardoor nieuw aanbod niet nodig is. Helaas is het slecht te vangen in officiële scholingskaders; dus krijgt het niet voldoende aandacht en waardering.
Alternatief ‘Bijblijven en Doorgroeien’ stimuleer je snel en effectief door veel aandacht voor informeel leren. Vergroot de waarde ervan door ‘bewijsbaar’ te maken wat iemand informeel geleerd heeft.
3. Maak formele scholing urgent. Scholing vinden veel mensen belangrijk, maar zelden urgent. ‘Ik wil die opleiding gaan volgen, maar nadat ons kind op de basisschool zit/dit project is afgerond/...’ Zelden is de gedachte: ik moet het nú doen, want anders is het te laat. Behalve in de beroepen die je niet meer mag uitoefenen als je niet bent bijgeschoold, zoals accountants en verpleegkundigen. Zij moeten jaarlijks scholingspunten halen voor hun registratie. In andere beroepen loop je heel snel achter als je je niet blijft ontwikkelen, zoals ICT'ers. In al die sectoren is Bijblijven & Doorgroeien belangrijk én urgent, ieder jaar weer. Om als professional én als bedrijf aan het werk te blijven.
Alternatief: zorg voor een systeem van verplichte scholing (en informele leertrajecten) voor alle cruciale beroepen.
4. Leertijd = leertijd. Scholing concurreert altijd met andere tijdsbestedingen, scholing in eigen tijd concurreert met zorg voor je ouders of een hobby. De oplossing? Scholing in werktijd. Maar ook dan is er concurrentie: met projectdeadlines, of gaten in de planning. Scholing verliest die concurrentieslag meestal.
Alternatief: zorg dat scholingstijd - net als vrije dagen - niet zomaar kan worden ingetrokken. Immers, Bijblijven & Doorgroeien is urgent.
Vier alternatieven voor de LLO-beleidsvoornemens in de Talentstrategie. Want als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg.
